تبلیغات
فیزیک - نانو ربات های پزشكی
فیزیک
دبیرستان دخترانه علامه محمدتقی جعفری استان کرمانشاه
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


وبلاگ جهاد علمی در آبان ماه 91 شروع به فعالیت در عرصه فیزیک کرده است و امید است بتواند مورد رضایت شما قرار گیرد.

مدیر سایت: مهسا احمدی

دبیر محترم: خانم تمله

مدیر وبلاگ : مهسا احمدی
نویسندگان
نظرسنجی
اطلاعات شما در مورد نانو در چه حد میباشد؟





برچسبها

با استفاده از دانش نانوتكنولوژی محققان توانسته اند نانو ربات های زیستی طراحی كنند كه در بدن انسان قرار می گیرند و نقش محافظ و درمانگر را ایفا می كنند. این ریز ماشین های هوشمند قادرند چندین نسخه از خودشان تهیه كنند و جایگزین بافت های فرسوده یا آسیب‌دیده كنند. این فرایند را خود تكثیری می‌نامند. در آینده نانو ربات های هوشمند در مغز و بدن هر انسانی به تعداد زیاد وجود خواهند داشت و انسان را از ابتلا به انواع بیماری ها مصون می دارند حتی روند پیر شدن بشر را به تعویق می اندازند و نیز قدرت جسمانی و حافظه را تقویت می كنند. با استفاده از نانوتكنولوژی دستیابی به انرژی خورشیدی امكان پذیر خواهد شد. انرژی خورشیدی قابل تبدیل و استفاده به اشكال مختلف انرژی است و بشر را از منابع دیگر انرژی بی نیاز می كند.

با استفاده از دانش نانوتكنولوژی محققان توانسته اند نانو ربات های زیستی طراحی كنند كه در بدن انسان قرار می گیرند و نقش محافظ و درمانگر را ایفا می كنند. این ریز ماشین های هوشمند قادرند چندین نسخه از خودشان تهیه كنند و جایگزین بافت های فرسوده یا آسیب دیده كنند. این فرایند را خود تكثیری می نامند. در آینده نانو ربات های هوشمند در مغز و بدن هر انسانی به تعداد زیاد وجود خواهند داشت و انسان را از ابتلا به انواع بیماری ها مصون می دارند حتی روند پیر شدن بشر را به تعویق می اندازند و نیز قدرت جسمانی و حافظه را تقویت می كنند. با استفاده از نانوتكنولوژی دستیابی به انرژی خورشیدی امكان پذیر خواهد شد. انرژی خورشیدی قابل تبدیل و استفاده به اشكال مختلف انرژی است و بشر را از منابع دیگر انرژی بی نیاز می كند. نانوربات ها ماشین های كوچكی هستند كه برای انجام عملیاتی خاص و بعضا تكرارشونده با دقت بسیار بالا طراحی شده اند. نانو ‌ به معنی یك بیلیونیوم یا یك میلیاردم است. نانو ربات ها نه تنها قادر به تشخیص محل دقیق سرطان خواهند بود بلكه داروی مناسب برای از بین بردن سلول های سرطانی را تزریق می كنند. امروزه تحقیقات وسیعی در زمینه درمان بیماری هایی چون دیابت، بیماری های قلبی و ایدز در حال انجام است. نانوربات ها دارای امكانات بالقوه ای هستند كه با اجتماع و قرارگیری به صورت كلونی قادرند به طور موشكافانه و دقیق از سیستم حفاظت كنند. در واقع با ساختاری اتمی یا مولكولی در یك فرایند شناخته شده قرار داده می شوند تا چرخه ای را كامل كنند. تكنولوژی نانورباتیك آنقدر سریع در حال پیشرفت است كه به یقین زندگی انسان از اواسط قرن جاری به كلی متحول خواهد شد. این تغییرات شامل از بین رفتن بسیاری از بیماری ها، كاهش عوامل و عوارض بسیاری از امراض و حتی جراحی ها است. یكی از مهمترین برنامه های گسترش علوم رباتیك در جهان بیشتر كردن عمر بشر و مبارزه با پیری و عـواقب آن است. از دهه 80 میلادی تا كنون كوچك سازی (مینیاتورسازی) از اهم فعالیت ها در زمینه علوم كامپیوتری بوده است. سرعت رشد تكنولوژی هر بیست سال دو برابر خواهد شد، در نتیجه تكنولوژی در سال 2050 حدود 32 برابر از سال 1950 جلوتر خواهد بود. یكی از شاخه هایی كه رشد تكنولوژی در آن بسیار چشمگیر است، دانش پزشكی است. با ساخت ابزار و وسایل پزشكی در آینده روند پیر شدن كند می شود و مبـارزه بـا بیمـاری هـا آسـان تـر و مطمئـن تـر خـواهـد شـد. در زمینه كالبدشناسی از نانوربات‌ها به منظور تعیین محل دقیق آسیب استفاده خواهد شد. در شرایطی استفاده از نانو ربات‌های زیستی ضروری به نظر می رسد كه امكان دسترسی به عضو موردنظر دشوار بوده یا امكان پذیر نباشد یا حتی در مواردی كه عواقب دردناك و دشواری توسط پزشك پیش بینی شود. برای طراحی یك نانوربات دانشمندان از مدل های طبیعی مثل ساختار رشته های DNAبهره می گیرند. با بهره گیری از دانش نانو تكنولوژی دانشمندان قادر به ساخت حسگرهای زیستی در ابعاد یك میلیاردم هستند.
هم اكنون نانو ربات هایی كه در مراكز تحقیقاتی ساخته می شود به اندازه ای كوچك هستند كه هنگام عطسه همراه با گرد و غبار به بیرون پرتاب می شوند. یكی از اولین ریز ربات هایی كه برای كمك به علم پزشكی ساخته شد سلئو نام داشت. این میكرو ربات برای جاسازی در داخل روده انسان طراحی شده بود. سئلو مجهز به یك چنگال و چند حسگر بود. حسگرها بدین منظور تعبیه شده بودند تا مانع برخورد با موانع شوند، وظیفه چنگال نیز برداشتن نمونه از سطح روده است. این ریز ماشین می توانست یا خود حركت كند یا توسط پزشك با یك كنترل دستی به حركت درآید. اسلوب كار نانو ربات هایی كه در داخل بدن كار گذاشته می شوند، شبیه سازی از محیط در فضایی سه بعدی است و تجزیه و تحلیل اطلاعات در آن ها بر مبنای روش های عددی است. نانوربات ها مانند انسـان بـه اطـلاعـات اطـرافشـان نیاز دارند. به دلیل نوع كار این نانو ربات ها در بدن، تجهیزات و یا سخت افزار این ماشین های مولكولی بسیار پیشرفته و ابتكاری است. در ســاخــت سـنـســورهــای زیـسـتــی تـنـهــا روش هــای مـیـكــروالـكـتــرونیكـی كـاربـرد دارد. نانوربات‌های زیستی دارای سنسورهایی در ابعاد بسیار كوچك هستند و در عین حال به گونه ای طراحی شده اند كه با شرایط زیستی بدن انسان سازگارند. نانوربات های زیستی با داشتن حسگرهای بسیار حساس از تجهیزاتی خواهند بود كه امور پزشكی را به تدریج متحول می كند. در واقع مدلی از ماشین های مولكولی هستند كه با روش های خاصی ارتباطات و اتصالات بین سلول های بیولوژیكی را كنترل كرده و بهبود می‌بخشد، به عبارتی روی نحوه عملكرد سلول ها نظارت كرده و كنترل صحیح آن‌ها را به عهده می‌گیرد. روش كار این مدل های مولكولی بر اساس شبیه سازی در محیط سه بعدی است.

‌منابع انرژی برای نانو ربات ها
مؤثر ترین روش برای این كه نانو ربات ها مدام در حال حركت و فعالیت باشند(در هر محیطی نه صرفا محیط بیولوژیك)، ایجاد منابعی از انرژی است كه از محیطی كه نانو ربـات در آن مـشـغـول بـه كـار اسـت فـراهـم شـود. انـرژی جـنـبـشـی سـیـال، اشـعه های الكترومغناطیسی كه از نور ساطع می شوند گزینه های مناسبی برای منبع انرژی هستند، كه این اشعه ها برای فضای كاری باز مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین استفاده از تغییرات دمایی یا كم و زیاد شدن نور نیز گزینه مناسبی هستند. اما برای یك فضای كاری گسترده انرژی تولید شده از ارتعاش مناسب تر خواهد بود كه در محیط های مختلف از جمله محیط بیولوژیك می توان از آن استفاده كرد.

مزایا و مشكلات نانورباتیك
به طور كلی در ساخت نانو ربات دو مسئله مهم وجود دارند. اولا شبیه سازی و طـراحـی بـر اسـاس ربـات هـای مـاكـرو كـه شـامـل نـیـروی مـحركه، برقراری ارتباط و جهت‌‌یابی است و ثانیا اسمبل كردن قطعات نانو ربات. تحقیقات در زمینه نانورباتیك جنبه تئوری داشته و تا كنون نانو ربات مصنوعی غیر بیولوژیك ساخته نشده است. اما از نظر تئوری مزایا و مشكلاتی مورد توجه واقع شده اند كه عبارتند از:
1- با دوام بودن نانو ربات ، كه از نظر تئوری سال ها دوام دارند.
1-زمان عملكرد آن‌ها بسیار كم است،زیرا جابجایی آن‌ها محدود بوده و اتفاقات بیولوژیك با همان سرعت رخ می دهند اما در زمان كمتر.
2-احتمال می رود كه نانو ربات ها به دلیل اندازه كوچك ،از سوی بدن به عنوان عوامل بیماری زا شناسایی نشوند.
3-اندازه كوچك ، محدودیت هایی ایجاد می كند به این دلیل كه اندازه های فوق العاده كوچك امكان عبور نانو ربات از هر ساختار نا مشخص و ناخواسته را می دهد بدون اینكه هدایت یا متوقف شود.

اجزای نانو ربات
بنا به نوع كاربری نانوربات، اجزای آن تغییر می كنند اما اجزای بیان شده در این قسمت، اجزای اصلی نانو ربات ها هستند كه در هر نانوربات صرف نظر از نوع كاربرد وجود دارند.

نانوسنسورها
نسل جدید سنسور ها، در مقیاس نانو، به سه دسته تقسیم می شوند:
1-سنسورهای فیبر نوری (اپتیكی)
2-سنسورهای مكانیكی
3-سنسورهای الكترونیكی

نانو سنسورهای اپتیكی
‌از این نانوسنسورها برای مطالعه متابولیسم در سلول های زنده استفاده می شود. پروب های فـــیـــبـــــر نـــــوری ســـــر بــســیـــــار نـــــازكـــــی دارنـــــد (500-20 نـانـومـتـر.) هنگامی كه نور به این فیبر تابیده می شود، این سر نازك میدان ناپایداری تولید می كند.زیرا قطر این سر فیبر از طول موج نور كمتر است.وضوح تصویر با این پروب ها بسیار زیاد است. به دلیل این كه این میدان ناپایدار حـجــم كــوچـكــی از اطــراف خــود را تـحــریـك می‌كند.

نانوسنسورهای مكانیكی
در مقیاس نانو پیوندهایی قوی بین ساختار ها بـا خـواص مكانیكی یا الكترونیكی یا شیمیایی وجود دارد كه ساخت وسائل نانومتریك بسیار حساس به محیط و مواد شیمیایی را امكان پذیر مـی سـازد. بـه وسیلـه ایـن حساسیت بسیار بالا تـغـیـیــر شـكــل هــای مـكــانیكـی و سیگنـال هـای گرمایی وآكوستیك قابل تشخیص هستند.

نانومدیسین
نــــــانــــــومـــــدیـــســـیـــــن در واقـــــع اســـتـــفـــــاده از نــانـوتكنـولـوژی در درمـان، تشخیـص و كنتـرل سیستم های بیولوژیك است،كه شامل شناسایی هـدف مـربـوطـه و انـتـخاب حامل های مناسب برای دست یابی به پاسخ های مناسب و حداقل سـاخـتـن اثـرات جـانـبی داروها است. در زمینه نـانـومـدیـسـیـن، نـیـازی بـه تـغـیـیـر دادن تـركیبات دارویی نبوده و فقط طریقه حمل آن باید تغییر كند. این سیستم دارای یك حامل است كه دارو توسط آن قسمت حمل می شود. مشخصه مهم یك سیستم دارو رسان مؤثر، توانایی برای انجام انتقال هدف دار و كنترل شده دارو است. برای ایـن مـنـظـور داروهـا باید باسرعت مناسبی آزاد شوند. آزاد شدن سریع دارو باعث عدم جذب مناسب و اثرات جانبی دیگر دارد. به علاوه باید توجه داشت كه دارو هنگام حمل تجزیه نشود، بـرای هـمـیـن داروهـا را بـایـد در مـحـفـظـه هـایی (كپسول هایی) قرار داد. ماده حامل دارو باید با دارو سازگار بوده تا دارو به راحتی با آن پیوند برقرار كند.

‌نانو جراحی
روش های جراحی كلاسیك به صورت ماكرو هستند؛ اما بعضی از جراحی های خاص مثل جراحی چشم نیازمند وسایل و ابزار ظریف تر و كوچك تر شدند. لذا میكرو جراحی ظهور پیدا كرد و در چند سال اخیر كوچك سازی، پیشرفت های زیادی در جراحی ایجاد كرده است. اولین مزیت نانوجراحی كاهش شوك ها و زخم های ناشی از جراحی كلاسیك است. همچنین شكاف و برش در نانوجراحی وجود ندارند. همین مسائل باعث بهبودی سریع تر بیمار می شود. جراحی های معمولی سنگین و طاقت فرسا هستند؛ هم برای بیمار و هم برای جراح از یك طرف بیمار دچار ترس و دلهره، دردهای متعدد و زمان بهبودی طولانی شده و از طرف دیگر جراح به تمركز، برای مدت طولانی احتیاج دارد تا جراحی را كامل و دقیق انجام دهد. اشتباهات جراح كه ناشی از خستگی و دید كم هستند اجتناب نا پذیرهستند. در نانوجراحی، جراح از دسته هایی برای فرمان استفاده می كند تا بازوهای نانو ربات را كه مجهز به ابزار جراحی كوچك هستند كنترل كرده و به محل مورد نظر برساند. بازوی دیگر نانو ربات دوربینی حمل می‌كند كه جراح می تواند محیط درون بدن را مشاهده كند.

نانو ربات عنكبوتی از جنس مولكول DNA
دانشمنـدان در آمـریكـا یـك ربـات مـولكـولـی از جنـس مولكول وراثتی DNA خلق كرده‌اند كه مانند عنكبوت در امتداد یك مسیر ساخته شده از كد شیمیایی برای حیات راه میرود. ‌این ربات فقط چهار نانو متر قطر دارد كه چهار میلیاردیوم یك متر است. این نانوربات، شبیه به یك عنكبوت چهار پا طراحی شده است. این هیولای مینیاتوری در امتداد زنجیره‌های DNA متصل شده به هم حركت می‌كند كه درست به روش حركت ربات‌های صنعتی در امتداد یك خط مونتاژ است. بدن این عنكبوت از پروتئین معمولی موسوم به <استرپتاویدین> ساخته شده است. این دستاورد كه شرح آن در مجله علمی نیچر به چاپ رسیده گامی دیگر در آزمایشات مقیاس نانو است كه در آینده به خلق ارتشی از نانوربات‌ها برای پاكسازی عروق و ترمیم بافت‌های آسیب دیده منجر خواهد شد.

به كارگیری نانوربات برای جراحی
نانوربات قابل كنترلی كه قادر است در جراحی سرطان مورد استفاده قرار گیرد در حال ساخت است. دقت كار این نانوربات بیش از فناوری‌های رایج امروزی است. این نانوربات كه دقت بالا تنها یكی از مزایای آن است، قادر است در طول 5 تا 10 سال آینده به خدمت جراحان درآید. داخل این دستگاه موتورهای بسیار كوچكی قرار دارد كه این دستگاه را قادر میسازد تا به نقطه‌خاصی از تومور برود. این در حالی است كه با هیچ دستگاه جراحی نمی‌تواند با دقت میلیمتری روی تومورها كار كرد؛ اما نانوربات‌ها این دقت را زیر نانو پایین میآورند. با این نانوربات میتوان تست‌های پاتولوژی یا تشخیص طبی را طی چند دقیقه انجام داد و حتی می‌توان دارویی را به‌منظور از بین بردن تومور با دقـت وارد بدن بیمار كرد. هم‌اكنون طراحی الگوریتم‌های حركتی نانوربات تست فعالیت‌های مختلف این نانوربات در حال انجام است.
استفاده از نانوربات به معنی كنار زدن جراحان در فرایند جراحی نیست بلكه جراحان باید به‌صورت ناظر روی فعالیت نانوربات‌ها در طول جراحی نظارت داشته باشند و مانند نقش هدایتی خلبان در این مسیر ایفای نقش كنند.

ساخت نانو ربات كربنی برای حمل دارو در بدن بیماران
‌نانو ربات كربنی به ابعاد 100 نانومتر به وسیله دستگاه های كنترل شده، داروهای تـزریقی را در بافت بدن بیماران هدایت می كند. نانو ربات كربنی قابلیت حمل هر دارویی را در بدن دارد. پس از تزریق دارو به این دستگاه دارو به تمام بافت های بیمار به خصوص بافت های سرطانی و ایدزی رسیده و آن ها را از بین می برد. در حال حاضر شبیه سازی كامپیوتری این طرح انجام شده است.

تولید نانو رباتها
ســاخــت نـانـوربـات‌هـا بـه كـار بـرده شـده در پزشكی مستلزم حصول پیشرفت‌هایی در مواد صــلـــب الــمـــاس‌گـــونـــه اســـت و ایـــن كـــار هــم امـكــان‌پــذیــر اســت و تــولـیــد نـانـو ابـزارهـا طـی سـال‌هـای اخیـر رو بـه رشـد بـوده اسـت. تـولید الـمــاس گــونــه‌هــا مــرحـلــه بــه مــرحلـه در حـال پـیشرفت است و برای حركت به سمت تولید ربـات‌هـا در ابـعـادی قابل مقایسه با باكتری‌ها، لازم است دركی از این زمینه وجود داشته باشد. به عنوان مثال، چند ماه قبل، اولین ربات متحرك سـاخـتـه شـد كـه مـیـتـوانست تا ابعاد 60 در 250 میكرون را اندازه بگیرد.
در ایـن مـقـیاس، می‌توان پیش‌بینی نمود كه ابـعـاد ربـات‌هـایـی كـه در سـال‌هـای آیـنده پدید میآیند به سرعت به 100 میكرون و بعد از آن 50 میكرون و همین طور كاهش می‌یابند. هم‌اكنون نمونهِ اولیهِ وسیلهِ 90 نانومتری Intel، یك 52 SRAM مـگابیتی كاملا كاربردی تولید كرده كه طول پایهِ ترانزیستور آن 50 نانو متر است و ابعاد سـلـول SRAMآن تـنـهـا حدود 1 یا تقریباً نصف اندازهِ سلول اغلب SRAMهای پیشرفتهِ امروزی است.
تـا سال 2016، ICهای با عملكرد بالا حاوی بـیـش از 8/8 مـیـلیارد ترانزیستور، در فضایی به مـساحت 280 میلی متر مربع خواهند بود. این رقم بیش از 25 برابر تعداد ترانزیستورهایی است كه روی تراشه‌های امروزی با ابعاد 130 نانو متر قـــرار دارد. امـــا از آنــجــا كــه درون بــدن انـســان رگ‌های كوچكی به قطر 30 تا 60 میكرون وجود دارد، مـی‌تـوان پـیدایش اولین نانوربات طی ده سال آینده را كاملا طبیعی دانست.

فناوری‌نانو در خدمت پزشكی
در واقـع تـاكنـون نـانوابزارهای كاملا كاربردی بسیاری مانند موتورها، حسگرها، محاسبه‌گرهای زیست مولكولی و نانوترانزیستورها ساخته شده است. اما در حال حاضر عمده‌ترین چالش، مجتمع‌سازی چندین بخش مجزا از این نانوابزارها روی یك نانوربات قابل كنترل است. در این راه، شبیه‌سازی‌های نظری به عنوان ابزاری مفید و ارزشمند برای مجتمع‌سازی سیستم و آزمایش‌پذیر شدن آن به شمار میآید.
به هر حال، اطمینان از دستیابی به كنترل مناسب بر چنین نانوماشین‌هایی یكی از موضوعات بحث‌انگیز در راه محقق شدن نانوربات‌ها است و در واقع می‌توان از طریق روش‌هـای نـانومكاترونیك )nanomechatronics( به ارزیابی و محاسبه آن پرداخت. استفاده از نانوربات‌ها در انسان پس از انجام صدها آزمایش با تمام جزئیات از ابتدا روی موش‌های آزمایشگاهی ممكن خواهد شد. در واقع، این روند طولانی آزمایشگاهی، برای هر فناوری زیست پزشكی جدیدی انجام می‌شود. مانند فناوری نانوپوسته‌ها كه با موفقیت روی موش‌های آزمایشگاهی برای مبارزه با سرطان به كار گرفته شد.
استفاده از این نانوپوسته‌ها نتیجهِ پیشرفت‌های به دست آمده در فناوری نانو است و بـه عنـوان یك روش درمانی- دارویی نتایج مثبت و امیدواركنندهای داشته است. با پیشرفت بیشتر در حركت به سمت نانوربات‌ها، می‌توان به نتایج مؤثرتر دیگری در زمینهِ مراقبت‌های بهداشتی امیدوار بود.

نانوربات در بدن انسان
بـــرای رســیـــدن بـــه بــیـشـتــریــن كــارایــی یــك ‌نانوربات در بدن انسان، نانوربات‌ها در حالت ایدهآل نباید قطری بزرگتر از 3 میكرون داشته بــاشـنــد. ایــن نــانـــوربــات بــایــد دارای مـبــدل‌هـا (transducers) و مــحـــــرك‌هـــــا (actuator)هــــای كـارآمـد بـا هـزینـه مصرفی كم بوده و بتوانند به محـض قـرار گـرفتـن درون بـدن انسـان بـه طور موثری با محیط پیرامون خود تعامل كنند.
بــرای پــاســخ‌دهــی مـؤثـر در زمـان واقعـی بـه مـحیط، در این نانوربات باید سیستم مجتمعی تـعـبیه شده باشد. به همین دلیل انتظار می‌رود هنگام نیاز به چنین پاسخ‌های حركتی با استفاده از مـوتورهایی برای كشش ربات حركت‌های كـنـتـرلـی لازم را فـراهم كرد كاری كه با برخی دخـــالـــت‌هـــای زیـســت پــزشـكــی قــابــل انـجــام است.كنترل نانورباتی مبتنی بر حسگرها را هم می‌توان با استفاده از نانوحسگرهای حرارتی یا شیمیایی انجام داد.
تحقیقات در زمینه نانو ربات هایی كه مجهز به حـسـگـرهای زیستی و دارویی باشند در سطح گسترده ای در حال انجام است.






نوع مطلب : نانو ربات ها، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
مهسا احمدی
شنبه 18 آذر 1391
شنبه 25 شهریور 1396 03:48 ق.ظ
I am not sure where you're getting your information, but
great topic. I needs to spend some time learning much more or
understanding more. Thanks for excellent information I was looking for this information for my mission.
سه شنبه 17 مرداد 1396 02:08 ب.ظ
Unquestionably consider that which you stated.

Your favourite reason seemed to be on the net the easiest
thing to have in mind of. I say to you, I definitely
get irked at the same time as other people consider worries
that they just don't understand about. You controlled to hit the nail upon the highest as
well as defined out the whole thing without having side-effects , other people can take a signal.
Will probably be back to get more. Thank you
دوشنبه 9 مرداد 1396 10:09 ب.ظ
Asking questions are really fastidious thing if you are not understanding something totally, except this piece
of writing offers pleasant understanding yet.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 07:16 ق.ظ
Every weekend i used to go to see this website, for the reason that i wish for enjoyment, since this this web page conations really pleasant funny information too.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی